Atakujący mogą kopiować zaszyfrowane dane już dziś i przechowywać je do momentu, gdy komputer kwantowy będzie wystarczająco potężny, aby złamać algorytmy kryptografii klucza publicznego, które je chronią. To właśnie oznacza „zbieraj teraz, odszyfruj później” (ang. harvest now, decrypt later). Dlatego unijny plan działania dotyczący kryptografii postkwantowej przewiduje rozpoczęcie pierwszych działań, w tym inwentaryzacji miejsc wykorzystania kryptografii, do końca 2026 roku, a nie dopiero w 2030 roku.
Jeśli Twoje dane muszą pozostać poufne przez dziesięć lat lub dłużej, to ryzyko już Cię dotyczy.
Kluczowe fakty
- Unijna skoordynowana mapa drogowa wdrażania przejścia na kryptografię postkwantową (PQC) została opublikowana w czerwcu 2025 roku przez Grupę Współpracy NIS.
- Do końca 2026 roku powinny rozpocząć się pierwsze działania, w tym inwentaryzacja zasobów kryptograficznych.
- Do końca 2030 roku zastosowania wysokiego ryzyka powinny być odporne na ataki kwantowe. Mapa drogowa wskazuje, że po tym terminie nie należy stosować samodzielnie mechanizmów kryptografii klucza publicznego podatnych na ataki kwantowe.
- Do końca 2035 roku transformacja powinna objąć jak największą liczbę systemów, na ile będzie to możliwe.
- W sierpniu 2024 roku NIST opublikował pierwsze standardy kryptografii postkwantowej: FIPS 203, 204 i 205.
Co oznacza „zbieraj teraz, odszyfruj później” dla Twoich danych?
Oznacza to, że poufność danych, które wysyłasz dzisiaj, zależy od kryptografii, która może zostać złamana w przyszłości. Pytanie nie brzmi, kiedy pojawią się komputery kwantowe, ale jak długo Twoje dane muszą pozostać tajne.
Umowy, dokumentacja medyczna, własność intelektualna i dane klientów często wymagają ochrony przez dekadę lub dłużej. Dlatego są już teraz narażone na ryzyko, jeśli przesyłane są przez połączenia podatne na ataki kwantowe.
Dlaczego warto zacząć od inwentaryzacji kryptograficznej?
Nie możesz przeprowadzić migracji tego, czego nie widzisz. Kryptografia jest wykorzystywana w połączeniach TLS, VPN-ach, certyfikatach, podpisywaniu kodu, bazach danych, kopiach zapasowych, usługach chmurowych i urządzeniach połączonych z siecią. Wiele z tych rozwiązań pochodzi od dostawców.
Przydatna inwentaryzacja powinna rejestrować dla każdego zastosowania:
- algorytm i długość klucza,
- miejsce jego wykorzystania,
- osobę odpowiedzialną,
- dane, które zabezpiecza,
- okres, przez jaki dane muszą pozostać poufne,
- dostawcę odpowiedzialnego za wprowadzenie zmian.
Jak przeprowadzić inwentaryzację bez spowalniania działalności firmy?
- Zacznij od danych, które muszą pozostać tajne najdłużej, i prześledź systemy oraz połączenia, przez które są przesyłane.
- Zautomatyzuj wykrywanie certyfikatów, konfiguracji TLS i bibliotek zamiast polegać wyłącznie na arkuszach kalkulacyjnych.
- Poproś dostawców o przedstawienie planów dotyczących PQC i uwzględnij je w przeglądach zarządzania ryzykiem stron trzecich.
- Ustal priorytety migracji na podstawie okresu poufności danych i poziomu ich narażenia. Zaprojektuj rozwiązania z myślą o elastyczności kryptograficznej (crypto-agility), aby można było wymieniać algorytmy bez konieczności przebudowy systemów.
Pomagamy organizacjom mapować i klasyfikować informacje wrażliwe za pomocą usług odkrywania i klasyfikacji danych oraz szerszych działań związanych z ochroną danych. To właśnie od tego można rozpocząć budowę inwentaryzacji.
Najczęściej zadawane pytania
Czy komputery kwantowe mogą już złamać dzisiejsze szyfrowanie?
Nie. Publicznie nie jest znany komputer kwantowy zdolny do złamania powszechnie stosowanej kryptografii klucza publicznego. Obawy dotyczą danych, które zostaną skradzione dziś i odszyfrowane w przyszłości.
Czy szyfrowanie AES również jest zagrożone?
Główne ryzyko dotyczy algorytmów klucza publicznego, takich jak RSA i kryptografia oparta na krzywych eliptycznych. Szyfrowanie symetryczne z odpowiednio długimi kluczami, takie jak AES-256, jest uznawane za znacznie mniej narażone.
Czym są FIPS 203, 204 i 205?
To pierwsze standardy kryptografii postkwantowej opracowane przez NIST: ML-KEM do uzgadniania kluczy oraz ML-DSA i SLH-DSA do podpisów cyfrowych.
Co zrobić dalej?
Rok 2030 może wydawać się odległy, ale inwentaryzacja, zmiany u dostawców i testowanie zajmują lata. Rozpoczęcie inwentaryzacji już teraz pozwoli opracować realistyczny plan migracji zamiast działać w pośpiechu.
Porozmawiaj z nami o ocenie ryzyka cyberbezpieczeństwa, która uwzględnia również Twoje narażenie na zagrożenia kryptograficzne.
